Lingüística Andina e Intercultural Bilingüe-Tesis de Pregrado
Permanent URI for this collectionhttps://dspace-test.ucuenca.edu.ec/handle/123456789/1754
Browse
Browsing Lingüística Andina e Intercultural Bilingüe-Tesis de Pregrado by Subject "Tradiciones"
Now showing 1 - 6 of 6
- Results Per Page
- Sort Options
Item El canto en las actividades cotidianas de la Comunidad Waodani Bameno(Provincia de Pastaza, 2014-11-11) Ima Omene, José Babe; Baihua Miipo, Manuel Rodrigo; Calapucha Andy, Claudio FidelWaodani, gikene nee waokan ingampa tomenga apamo nangi waemo imamo impa, nano aa beye, waa kete godogame ombede iñomo kewengampa. Ombede gikene impa tomenani nani bee tente godogame ombe tono aweidi geña kete kewen. Mani nani eñemamo gikene tome kewengimamo beye impa; tomemamo impa amotamini nani amamo, mani nani amamo gikene weeneyede nani kegai ante ponente ananipa, ombede beye, aye amo dee an kewenkeboimpa ante ananipa tomenani nani keweñomo. Adobai tomenani amotamini ani añede gieken wodogate pedani tomenani awen gii ante, ooinga oin ante, naniwenkabo manomai kewenanipa ante, ñanongi ante, tapa toin ante, tapa tenoin ante, wadete kewengi ante, kewen gain ante, aye wakoo godomenke wodogate anani amotamini. Aye adobai in nani kewenepo iñede gikene, waodani wadani nempo bee tente beye tomenani memeidi neenai tono amotamini pakadani doobe win ponenani badanimpa. Pakayomonga nanikweñomo aye memeidi imai keadsanimpa ante aye tode pedani, amotamini anani, aye dodani kegain ante apenedanimpa, maninani inanipa Bameno owodani, ongiñenani pikenani tomenani kowen amotamini tono dodani keai ante kete beye win ponemai inanipa. Edenani gikene tomenani wadani yaabe ponani tono bee tente beye win ponenanipa tomenani wemeidi amotamini angai ante. Manomai badani ate beye in minkayonta monato yewemomonapa amotamini tono dodani kegai, ébano ante angadanii ante, kinante wodogate angadani ante, mani yewemoin adinke nee minkayonta beye ate eñekedanimpa ante kedani tomenani anani godomenke diki minte akinani aye eñenani bakedanimpa ante yewemonte impa waodani nanikewemenka. Manomai impa ante “Amotamini ombe kete kowen nani an waodani Bameno Kewenani”, nani ani ñani omente bai eñenginani ante yewemoin impa memeidi dodani nani eñente angai waodani keweñomo.Item La elaboración original de la lanza de la nacionalidad Wao, en la comunidad(Universidad de Cuenca, 2014-11-11) Alvarado Nenquimo, Libio Gervacio; Alvarado Nenquimo, Sebastián Víctor; Narankas Mashiant, Sharian PedroMani ome kee monográfico kete impa adoke ante ponente amona eñeginani ante nangi tede beye ebano kete tapa badongimoni, nangi ante tedepa bako inanipa tepaidi ante maninani tapa badongi ante iin o wii kete nani tapa tote eñekete ante kee. Ante ketamonapa nani Nemopade keweñomo Provincia Pastaza, Cnatón Arajuno, Parroquia Curaray tapa beye ante kete, wokemiñentamonapa tome eñenani tono tapa tote eñenani maninani nangi eñente kedani inanipa tapa beyenke ante, anomai tapa tokete ante, maninani eñenanipa tome tepa eyepe teemo iin ante tapa toki beye, omede iñomo tepa bamo ongompa wa wa iin, mani tomaa tepa wi tapa toki impa, tepa nani nangi too impa, aye nani diki diki mii impa: Daguenkawe, Tepa aye wadani. Anomai nangi inani tomeñomo kewenani tome mani adokanke angantapa: “Tementa Nenquihui angantapa: Tapa keki iñomo impa wee kete kewengi beye wiwa kedani ate aye anomai oinga tenongi ante impa, ñowo iñomo toma wado impa kemonipa oinga beyenke ante aye anomai godonte engi ante, wedenke ganka tapa tomonipa ¿Kinante? Ñowo iñomo wiwa nenamai imonipa monikabo o wadani tono”. Ñowoponi iñomo tapa todamami inanipa wen tapa bai, ñowo nani tapa too iñomo impa wedenke gita godonte engi ate aye anomai tomenani nengi ante mani ante aninketapa nenanipa tomenani dodani onko wodonte, nenanipa kowe eibe iñomo wodonte bogima gote epaa teñate ingimpa ante gonga nani tano bogima, anmai ante aninke nangi inga “Mincaye Enqueri angantapa: Monito weneyede iñomo tapa nentamonipa yegapa goti wigate kowe wainga inguimpa ante tenonte wengi beye ante aye oinga tenongi ante anomai ante goti wigate nentamonipa kowe wainga nenkete ante”.Item Elaboración y uso de la corona waodani en la Comunidad de Damointado(Universidad de Cuenca, 2014-11-11) Coba Yeti, Baihua Moisés; Orengo Boyotay, Oyohua Patricio; Nenquihui Nihua, Ricardo InihuaNani Waodani keweñomo okabogata beye mani waemo bakimpa ante tome okabogata yekene nangi inani enkadanipa anobbay aweneidi, weene yede enkadanitapa ongiñenani aye onkiyenani, tome anobay neenpa kiini beye in ante. Mani endadanipa eemeno, eñake goyede, anobay waa akedaninpa ante waa kiwingi beye aye engi ante tenonkete ante keyede. Ñowodepodani yekene wodo wiin ponente badanipa tome okamogata enkaki, aye doobe oda kete madanipa pankadaniya, mani beye nangi kekimoni naeme eñente bakinani ante, wiin kemo ante tomañomo dee bapoke kemonpa mono memeydi kegainkoo. Godomenke kekimoni tomenani enkakinani ante, manomai kemo ante dogomenke mee neente kiwigimoni mono memeydi nani kegaino, tomemo ponemamo kete wadani inanite odomomo eñente bakinani waemo kewigi ante.Item La fundación de la comunidad Shuar Napurak del cantón Yacuambi, provincia de Zamora Chinchipe(Universidad de Cuenca, 2013-11-11) Kunchike Ijisam, Sergio Ambrocio; Wisum Awak, Ángel; Ramírez Pitizaca, Ángel ManuelYama tesamuka itiura iruntraniun juarkiarmia nuna aujmatui, shuarka nekaska entsa paka tepakmanum chinchipia timia pastasa timiai, irutkamu samurka kapit Alonso de Mercadillo naartin najanamuiti nekaska uwi 1549, yama pujusmaka Intiankas, kakas nuya kurintsaiti, tura yama shuara uuntrinkia uunt Miguel Ijisam Taantuyayi nii newe Rosario Naanch, yama shuarka Muruna Santiaknumia armiayi, irutkamu Makas, Mente, Yumunk intiankas,wirim, kakas nuya Makumia, tura shuar iruntramunam shuar Achuarnum pachinkiamiyi muruna santiaknum nekaska waari amiania nui. Shuara najantairinkia tii nukap najanin ainiawai nii utsumamurin takakmastasar: sukun, tsatsan, tawaspan, tentemnasha yajasma nuapejai, tura arakmatniunka nuwa aramau armiayi, tura aishmanka waaka wainkiatniun, eamkatniun nuya namak achichtinian, tura unuimiartinniaka tuntuinmani unuimiatan juarkiarmiayi nekaska Muruna Santiaknumajai, tura yamaikia nakak unuimiata jimiara chichamjainiaiti, jamunmanka nekaska iwishniuiti tsuakratniuka nii shuar jainiakuinkia, tsuakratn ajastaska nekaska nateman umar ijiarmak kakaram ajawaiti, nuya tesamu jimiarnumka nekaska itiura Ijisam shuar iruntratniun juarkiarmia nuna tura yaa armia nii uuntri anamrarua nuna aujatmaji, nekaska penker pujustinian papi umpuarman takusartinian, tura juka nekaska nii shuarak tesanairar matsamsarmiayi, iruntramu, matsatkamu nuya uunt matsatkamunam, nuya kuit wainkiatniunka ajanmanian warinkiasha suratmakar taku armiayi, yamaiya juinkia shuarsha kakaram chichatainiam pachinia nisha takakmas paantin ajakiar wenawai, iruntramunam anamkar jimiara uwi takakmasar jiniainiawai, tura juka ataksha anaikiamnia ainiawai, nuya tesamu aintiukka nekaska pujusarman, urutma shuara nuya jeesha urukuya nuna, aitkiasank jeaka 18 nuya 20 nekapak armiayi esantinkia nuya wankantinkia 8 m.nuya 7 m. yakirinkia armiayi,tura yamaiya jeaka apach jea ainiawai nekaska kaya jea, nunka iniarkamujai, numijai, apachi kampankarijai nurancha irunui, nii tiura kuitrinniuit imiatrusank, yaunchuka 23 shuar juarkiarmiayi tura yamaikia 150 shuar ainiawai.Item La medicina ancestral shuar en la curación de traumatismo en la comunidad Shakai(Universidad de Cuenca, 2013-11-11) Caamaño Yampak, Antonio Andrés; Uguña Fernández, Héctor ArturoItem La pérdida de la identidad cultural del pueblo kichwa Saraguro en la comunidad Cisam, parroquia Nuevo Quito, cantón Paquisha(Universidad de Cuenca, 2013-11-11) Paqui Cartuche, Angel Hipólito; Poma Guamán, María Francisca; Gualán Chalán, Víctor ManuelCISAM AYLLULLAKTAPI PAQUIZHA KITI MUSHUK QUITO KITIKUPI KICHWA SARAGUROKUNAPAK, KIKINYARI KAWSAY CHINKAYMANTA llamkayka mashkanmi, imarayku, ima yanapakkunami minkaykarka Cisam ayllullaktapi kichwa saragurokunaka, paykunapak kikinyari kawsaytami chinkachun. Kay mashkayka tantachiskallami kan, kayka Cisam ayllullaktapi kichwa saragurokupa imarayku kikinyari kawsayta chinkayta rikunkapak, achik yuyayta charinkapakka tapuy tariykunata tantachinami kanchik, imashina ayllu wiñaypi yanapan, kay mashkayta rurankapak tapuykunamantami shitarkanchik, kayka wawakunata wamrakunatapish chikan yuyaykunata chaskiwarkanchik, kay yuyaykunaka tawka llakikuna kikinyari kawsay chinkachik yanapakkunata rikuchirkami, imashina kaktapish mashkashka llaktapi Mashkashka taripaykunawan riksinchin, shuktak kawsaykuna, kunan kawsaypish, chukimakpish, kullkijawamantapish, yayamamakuna wawakunaman kikin churanata rantichun jarkankunami, shinallatak karu mamallaktaman challiyarishpapish, Cisan ayllullaktapi, kikinyari kawsayta kinkachun yanapashkami Akllashpa nishunmi kikinyari kawsay chinkayka jatun runa purik shinami shamunmi kikinyari kawsayta llakichishpa, ashtawan wawakunata tantayta llakichishpa, kayka, yachanawasikunata, yayamamakunatapish mushuk yuyayta mashkachun kachanmi, wawakuna paypak kikinyari kawsayta munachun, wawakuna kikin kawsayta munashpaka, paypak kikin kakta japinkami, kikin ayllutapish kuyankami kikinyari kawsaytapish chaninkami. (Chanina = Valorar)
