Lingüística Andina e Intercultural Bilingüe-Tesis de Pregrado
Permanent URI for this collectionhttps://dspace-test.ucuenca.edu.ec/handle/123456789/1754
Browse
Browsing Lingüística Andina e Intercultural Bilingüe-Tesis de Pregrado by Subject "Provincia de Pastaza"
Now showing 1 - 20 of 38
- Results Per Page
- Sort Options
Item Aprendizaje de la segunda lengua en los adolescentes de 13 a 14 años del colegio Sarayaku(Universidad de Cuenca, 2008-11-11) Gualinga Vargas, Gloria Bertha; Hernández, PedroItem El canto en las actividades cotidianas de la Comunidad Waodani Bameno(Provincia de Pastaza, 2014-11-11) Ima Omene, José Babe; Baihua Miipo, Manuel Rodrigo; Calapucha Andy, Claudio FidelWaodani, gikene nee waokan ingampa tomenga apamo nangi waemo imamo impa, nano aa beye, waa kete godogame ombede iñomo kewengampa. Ombede gikene impa tomenani nani bee tente godogame ombe tono aweidi geña kete kewen. Mani nani eñemamo gikene tome kewengimamo beye impa; tomemamo impa amotamini nani amamo, mani nani amamo gikene weeneyede nani kegai ante ponente ananipa, ombede beye, aye amo dee an kewenkeboimpa ante ananipa tomenani nani keweñomo. Adobai tomenani amotamini ani añede gieken wodogate pedani tomenani awen gii ante, ooinga oin ante, naniwenkabo manomai kewenanipa ante, ñanongi ante, tapa toin ante, tapa tenoin ante, wadete kewengi ante, kewen gain ante, aye wakoo godomenke wodogate anani amotamini. Aye adobai in nani kewenepo iñede gikene, waodani wadani nempo bee tente beye tomenani memeidi neenai tono amotamini pakadani doobe win ponenani badanimpa. Pakayomonga nanikweñomo aye memeidi imai keadsanimpa ante aye tode pedani, amotamini anani, aye dodani kegain ante apenedanimpa, maninani inanipa Bameno owodani, ongiñenani pikenani tomenani kowen amotamini tono dodani keai ante kete beye win ponemai inanipa. Edenani gikene tomenani wadani yaabe ponani tono bee tente beye win ponenanipa tomenani wemeidi amotamini angai ante. Manomai badani ate beye in minkayonta monato yewemomonapa amotamini tono dodani kegai, ébano ante angadanii ante, kinante wodogate angadani ante, mani yewemoin adinke nee minkayonta beye ate eñekedanimpa ante kedani tomenani anani godomenke diki minte akinani aye eñenani bakedanimpa ante yewemonte impa waodani nanikewemenka. Manomai impa ante “Amotamini ombe kete kowen nani an waodani Bameno Kewenani”, nani ani ñani omente bai eñenginani ante yewemoin impa memeidi dodani nani eñente angai waodani keweñomo.Item El castellano hablado por los niños bilingües quichua castellano(Universidad de Cuenca, 1995-11-11) De la Torre Catucuamba, Segundo Feliciano; Lema Condo, Manuel Heriberto; Llumitaxi Guamán, Luis Enrique; Martínez Mosquera, Mery Susana; Quishpe Mendoza, Carmen Amparito; Quishpe Sevilla, Nancy Eugenia; Sánchez Paredes, Eddy Genoveva; Vanegas Cobeña, Sara BeatrizItem La contaminación del suelo en el pueblo de Sarayaku y su incidencia en el campo educativo(Universidad de Cuenca, 2008-11-11) Carrasco Aguinda, Johnny Javier; Majoral Josa, RosaItem La creación de un herbario y su incidencia en el proceso de enseñanza y aprendizaje en el colegio Técnico Agropecuario Sarayaku cantón Puyo, provincia de Pastaza(Universidad de Cuenca, 2008-11-11) Machoa Santi, María Cleofe; García Parejo, SilviaItem Los cuentos de la nacionalidad Shiwiar(Universidad de Cuenca, 2013-11-11) Santi Machoa, Samuel José; Wishu Cuji, José Luis; Kajekai Juwa, Tuntuam KleverJuu Shiwiara aujmattai najanamuitiai matsatkamu Kurintsanam juun iruntramau, Rio Corrientes, Pastaza. Juu takat juunt nekau pujuiniau inintrusar aakmarmawitiai, ii uchiri kajinmatkiarain tusar. Mash juu aujmattainmanka aints tuke ikiamjai aujmatiniawai, nii ukunam itiurua pujustiniuit nuna waiminiawai, turak tuke ni pujutirin ajamkan chichariniawai. Juu pujutin tuke ii juntri chicharkartin ainiawai, iisha nekawar ukunam pujusarmi tusar, turayat yamaya uchitikia wiakuch winiar ni pujutin jintiawaramtai nuu unuimiarar juu nekatai kajinmatkitiasar naaji, tuke unimiararta juu penkeraitiai. Mamayanka juu nekamtai tuke unuimiakir, unuiniakiar weartai turakur shiwiara nekamtaisha yaja nunkanmasha nakemau ati tusar.Item Dificultades de aprendizaje de la lectoescritura en el Centro Educativo Comunitario Intercultural Bilingüe “Atahualpa”(Universidad de Cuenca, 2014-11-11) Guamán Cepeda, María Hortencia; Guanolema Valla, Juan Carlos; Guamán Paucar, AndrésKillkakatina, killkanapash mana hawallachu kashka, ashtawanpash mana sasayta killkakatinapi, killkanapipash charik wawakunapakka sinchimi kashka. Paykunapak yachay wasi ukupi may sumak yachaykuna tiyashkamanta, watakunatapash pakta kallari niki yachaypa charishkamantaka. Ashtawankari kari, warmi wawakuna kashpapash kallarimanta llakikunata charishpa shuktak nikikunaman yallishpaka ashtawan llaki tukushpami rinkuna; ña pachakuna yallikpika mana imashina hawalla allichi tukunkunachu, paykunapak ñawiri, killkakati shinallatak ima ruraykunapash. Chaymantami punchanta hawampi hawampi llakikunaka shamun, mana wawakunallapilla, ashtawankari yaya mamakunapipash, yachachikkunapak ukupipashmi rikurin. Wawakunaka kallari yachaypika kay shina llakikunatami charin: killka katinapi llaki, killkanapi llaki, alli killkapi llakipash; kay llakikuna tiyakpimi wawakunaka mana alli yachayta charinkuna. Alli killka katina, killkanatapash charinapakka sumakta rurashpa, killka ima nishkata hamuktanami kan. Chaymantami kay killka llankaypika imashina wawakunata killkakatina, killkanatapash yanapanata rikuchikrinchik. Yuyaypi charishpaka, wawakunaka mana tukuykuna shuk yachayllata ushankunachu, ashtawankari shuktak shina yachaykunatapashmi munankuna. Yachachik mashikunataka yachayta wawakunaman karashpaka hillay, ayllullakta imaykunata yachay wasi ukupi charina allimi kanka nishpami yuyaytaka karanchik.Item Dificultades en el aprendizaje de la lecto escritura(2008-11-11) Gualinga Campos, Luis Alberto; Castillo Núñez, Jessica ErciliaItem La educación ancestral y actual de la comunidad Achuar Wayusentsa(Universidad de Cuenca, 2013-11-11) Tentets Tankamash, Juyukam; Tentets Tankamash, Sankap; Shiguango Yumbo, Claudio PatricioInintrustin achikmau YAUNCHUIKIA UNUIMIAT NUYA YAMAIYA UNUIMIAT IRUTKAMU WAYUSENTSANAM, nakaniawai yachintiuk akantramun. Akankamu kichik, aujmatsamuitiai yaunkuikia unuimiat nuya yamaiyanu irutkamu wayusnum, akankamu jimiar, akantramuri nuya itiur ema yaunchuikia unuimiat nekas wayusnum, tsaank umamu, maikiuammaunam nuya natemamunam. Akankamu kampatam yaunchuikia unuimiat aya chichasmau yamaikia aarmau chichamua nunis, aintsan unuimiat SAANT, tamau iniu puja nuya wari jintiamujaiya uchin jintintinia penke amuamu akankamu yachintiuk ichiprar, apatrar nuya ininti upujmau nekas inia takatri inintrusmau amuktasar. Nekas inintrusuitji isha ii jeamu tura nekaji yaunchuikia junt nekatisha. Tura nekas yaunchuikia unuimiatai tee penraitiai mash tarimiat ainiujai apatram nekasrikia uchik jintinkir tsakatmam wayusnum, tsaannum maikiunan nuya natemnum. Tura ii inintin mauka inia pujutairi achuarnau ayankimi taji, warukamtia nekas yamaikia jimkiar wenak iwiakcha pujutairi penkeraitiai tiniawai, tura nu nintimmaujai nekasrikia emtikiatnuitji inia najantairi nuni iniuka kajinmak chatnuitji tu kicha aintsaran. Nekas unuimiatiniam yamaiya juikia aya unuiniaji aujsatin, aartin nuya yachintiuk nekapak tuke jintintai tura nuka nekas achuara unuimiatirinchutiai, antsu jintiatnuitji unuimiatinmaka itiur pujustinuit aintsjai, winia weaurjai, iniaktustinuitji timiatia nekaj wii nuya penker jismau inia iwiakmaurin.Item Educación de los valores tradicionales en Sarayaku(Universidad de Cuenca, 2008-11-11) Santi Machoa, César Leonel; Vásquez Andrade, PiedadItem Elaboración de la hamaca waodani(Universidad de Cuenca, 2014-11-11) Boyotai Enomenga, Juanita Tamaye; Nenquihui Nihua, Ricardo InihuaBapa wantepiye millones wadepo bapa monito wemeidi wee wemeidi kewengai ante maniyede ñoo pite nani kewengai ante oyomo pee kaka ente kete kewenani tapa omede pee Amazónica, mani waa impa tomenani beye kete godo badonte ente kewengi ante, ñoo pite keki ante iñomo kete impa weneñede nee gonge tomenga ongingenga nano kete eñeñede nee gonge tomenga ebano keki ante kete eñente keyede nee gonge kee poganpa tomenga waoka ponemai aye ebano iin ante kee bai, tomenga wimogain kewente kee poganpa ante, tome ñoo iñomo intapa ebano moimoga momo kee bai manomai kedanitapa onte kewengi ante. Tomenga wiwa iñonte babe godo tomaa waa impa ante kee tome edenenani gameno ante agadanimpa nani kete eñeñede waiwoke aye tomenga ebano kete eñegakai ñoo pite manomai ñowo impa ebano kete tiñe eñegidani, tome nagi wiwa iin iñomo impa Wiñenani eñenanipa ebano edenenani kee bai tomaa nangi wiwa iin monito memeidi kewengai wii eñeneinanipa, tomaa mani ante aninke eñenamai inanipa edono wenpoidi pete maidani pedani ante, edono ponani aye ekanoidi imoni ante kedanipa. Mani beye manomai kekeboimpa ante ketabopa tome ñoo beyenke ante ebano pidani ante inkete monito edenenani inani beye wii peidente iin beye, aye baa a ante nani iin beye, edo iin ñowo edenenani wadepo bayonte kewenke nani pone, tome nangi wodo tomanani waodani teke ñoo pidanipa, de ampa menkayonta beye tedete ante aye mono memeidi nente kewengai ebano kete ee nengi ante Waodani. pite ñoo iñomo impa nani kowe neeni mani inkete edenenani baa ananipa ñoo beye wii aidenanipa, adamai inanipa tomenani memeidi kedi inkete, monito wemeidi beye ante tedete ate, ebano ñow pidanitawo nano wenani beye ante mani intapa waemo godonte engi ante bai, mani nani kee bai de ampa ñowo nani kenkade keweñomo mani beye ante proyecto yewemonte impa ate eñekedanimpa ante neeni keweñomo wodo dee bate iin wedinke tomaa, monito wenani gameno odomonamai inte ate akedanimpa edono pete pomo imo ante kino ante ñoo tedenani ante ankekaimpa, wadonke eñente inanipa ñoo iñomo wabano te kontate ongongi iin ante aye maninke gokeboimpa oyomo tomaa bee tente amo eñenginani ante ñowo edenenani beye wiwa inte beye ñowo nee gonge. Wabano ante wenpoidi nanikabo nani keweñomo odomonamai inani ante impa mani bey edenenani eñenamai inanipa ñoo piki beye ante, tomeñomo kewenani edemo eñenamai inanipa tome ñoo ante tedete ate. Boto ante yewemo iñomo wii ante kepa tomaa iñentobe waa kekimo ante ñowo edenenani inanite ante aye teke edenenkedani wii ponenanipa memeidi kegai wenpoidi odomonamai inte beyenke, wii kete keki impa adoke ome kete odomonte tedete manomai kete kekimpa ante ñoo beye nangi waemo impa tomemo ponente ee nengi ante monito egankado kewenginganka. Mani kebopa ponente menkayonta adani beye manomai kete tomanani inani mani menkayonta yewemonte iin inte adani ate eñekedanimpa ante ebano wiwa iin iñomo nanikabo bee tente ate eñekedanimpa kowe memeidi kegai ñoo piki ate eñengi wadepo wadepobe pompa memeidi kegai kowe wadepowe negonge iñede kete ponanipa ponente keki ante, wii giñente inkedaninpa edenenani tomenani wemeidi kee inkete inkedaninpa waemo ate inkedaninpa ponente edono pete ponani ante eñekedanimpa. Ñoo piki wodo mani emewo wadepo bayonte nangi ante tededanipa, tome iñomo edenenani eñenamai inanipa ebano kete ñoo piki iin ante, tome wiwa iin iñomo impa ebano kete wokemiñengi iin ante ñoo piki, mani wiwa iin iñomo impa wenpoidi edemo adamai inani beyenke impa, odomonamai inte beyenke, tome nanikabo kewenani tomeñomo Kiwado, manomai ante beyenke edemo keki impa diki minte ebano kete wado nani pone baki ante kepa godomenke kee goki ante mani wenpoidi nani nangi kete wee beyenke, nano toniadani, geña kedani aye nanikabo wii ponenamai inte beyenke wemeidi kegai. Nani wemeidi kegai ante Provincia Pastaza nani keweñomo, kenkade nani keweñomo Waodani Kiwado kewenanipa nangi ñoo pite eñenani tomenani inanipa geña kedani nani okiekawo Amwae, godo kedanipa ponente nangi ponente waa ate beyenke tomenani kee, nani adoke ñoo pite beyenke, pankadaniña ante kedanipa geña bee tente waa kete ee nente kewengi monito memeidi kegai ante nenginani nanikabo kewenani aye anomai oyomo kewenani beye ante.Item Elaboración de la red de pesca en la comunidad Damointado(Universidad de Cuenca, 2014-11-11) Tocari Omaca, Aida Huinmegue; Narankas Mashiant, Sharian PedroOdoita yeyé beye kemonipa Damointado kewemoni ebano kete nongi in ante toma onkiyemoni nangi eñenani tono te kontate kemoni odointai tomemo weganani nengai bay ponemo imopa yeyé odointai noin kete eñente tomemo wenani we mono moidi aye pedani inanite odomomo eñenkedanipa ante kebopa. Ébano ñeyeidi kagadani ñowomodi adobai kemonipa imain kegadanipa ante ponente beyenke kowe win ponenamai ingi ante monito ante angi beye, aye pedani inanite edemo waedete mono godo manomai impa ante apeninki beyenke ante ponemonipa watape kewengi beye in ome keweninke adobai tomanani eñekedanimpa ante ponente beyenke amopa.Item Elaboración de material didáctico de la caza y pesca(Universidad de Cuenca, 2008-11-11) Santi Gualinga, Jimmy Leopoldo; Ortiz Ochoa, William AlfredoItem Elaboración de material didáctico del medio para aprendizaje en niños/as de segundo año de básica en área de matemática, en el Centro Educativo Comunitario República de Brazil(Universidad de Cuenca, 2008-11-11) Machoa Illanes, Flavio Sergio; Vela Ribes, MontserratItem Elaboración de material y creación de juegos lúdicos para el proceso de enseñanza – aprendizaje de los niños y niñas de educación básica del Cecib Jumuricha Arimamu(Universidad de Cuenca, 2013-11-11) Santi Suárez, Lucas Samuel; Cabrera Murillo, David EfraínNukishi maranujinia witsaja umirika ikicha timanuka manuka patajuicha akiraitia aitijakajinia, nuari piraitaka manuka patajuicha imijanu ji ikichaka Sapara, utuka ita atanuka ikichaka atanu Sapara ji tiaja, taka nukishi ji chakuima aitkuaja manuka miaricha, sapirija, katsa iria ikichaka Sapara nishinuika manuka maranu katsa tama katsa ikichawara, injia arata umiriwara nuk jina patajuicha, maranu taukuruka taikua maranu, tama kawiria kayapi maranu, nukishi jina turiakama ta nukama inaunu nishimanuka, ikimajaka, maraitaka, aitia iki jina aitika, tarijika taka iria ikichaka, arata nuki kanakua taikua, ita tai ijiaraka, chakuima taikua, katsa nishika mirakucha katsa iniaunu cha tima nishika maranuka manuka arata aitikaka, kayapi kawiriajajinia aitika witsa, anaicha iniau. Ya nishitijinia inau manuka anitaka jina manuka kuinjia arata, Piaget, Ausubel, Montessori, Vigotsky, Decroly, Freinet, taka kuinjia; nuaritaka anaitaka manuka Ministerio de Deportes, taji injia narijitaka ta chakuima ikicha, taikua tashinu nukaairia nuki jina “katsa maranu manuka miaricha, sapirija patajui ikicha” Tamanuka ita nukamanu manuka maranu, ichakuanaka, patajuicha ta atanu, umirikua, iminijaunu akasujuka nukama, tama katsa ishika maranu umirinu iria nukishi killkatia, kanakua injia manuka iria miaricha, sapirija Cecib jina “Muricha Arimanu”, manuka inau CECIBs. Sapara rapaka jina, kanati panicha ichanu umirijinia.Item Elaboración de materiales didácticos en lengua sapara para el segundo nivel de Educación General Básica(Universidad de Cuenca, 2013-11-11) Vargas Licuy, Juan Gilberto; Grefa Ushigua, Froilán MáximoTa ikicha arishiunuka kawiriaja nuka atikaja nishaiuti ichanuka, katsaka nuka miinu ta watsachamiri mirasua kiniana aitika. Katsaka Sapara atupama kawiriaja niata aitimajanuka, na katsaka aitikaja Sapara irishipiukanu nuka ikimajanuka. Sapara irishipiukanu aitimajanuka ikimajicha kiniana atichaja, na nuka aitika na itia jini, yaraji, na nuka nakujinia katsaka aukujunu, na nukicha aitika na ikicha. Ta ku kukumanu, ku anata watsinu mirasua atikaja na nuka ikicha, taikua wirakucha aita na taikua naa nukaka aitikajanu. Kupani majicha aiti, kayapuina katsaka kupani majicha Sapara ikimajichaja kawiriaja kapanimajiwara, katsaka miinua nuka ikicha. Sapara kayapuina katsaka ta ikicha aitiwara ikimajanuka ta kuma apararua, aparua atiti aniwara, yatsauja, paraja. Nianuka, niatuka ikicha nuka aiti. Ta nichakaki katsaka mirasua na nuka aitikajanuka nukichaja, nuaji na nuka aitimajanuka Sapara atupama taikua atichaja na nuka taikua Sapara kayapuina aticha. Ta nuka miinu karamaja chitianuka aiti katsa nita aitimajanuka, jukaitika muraua aiti na tirika aitikajanu, mirasua patajuinucha nuka aiti. Ta ituka Sapara atupama na taikua nuka kayapuina nuka taikua aticha naa asaja amashaniki yatauja paraja Sapara atupama aticha.Item Elaboración de técnicas grupales comunitarios para mejorar la pedagogía del centro educativo comunitario Kali-Kali(Universidad de Cuenca, 2008-11-11) Gualinga Nango, Ángel Albaro; García Parejo, SilviaItem Elaboración de una guía didáctica de lectoescritura(Universidad de Cuenca, 2008-11-11) Salguero Martínez, Zoila Victoria; Castillo Núñez, Jessica ErciliaItem La elaboración original de la lanza de la nacionalidad Wao, en la comunidad(Universidad de Cuenca, 2014-11-11) Alvarado Nenquimo, Libio Gervacio; Alvarado Nenquimo, Sebastián Víctor; Narankas Mashiant, Sharian PedroMani ome kee monográfico kete impa adoke ante ponente amona eñeginani ante nangi tede beye ebano kete tapa badongimoni, nangi ante tedepa bako inanipa tepaidi ante maninani tapa badongi ante iin o wii kete nani tapa tote eñekete ante kee. Ante ketamonapa nani Nemopade keweñomo Provincia Pastaza, Cnatón Arajuno, Parroquia Curaray tapa beye ante kete, wokemiñentamonapa tome eñenani tono tapa tote eñenani maninani nangi eñente kedani inanipa tapa beyenke ante, anomai tapa tokete ante, maninani eñenanipa tome tepa eyepe teemo iin ante tapa toki beye, omede iñomo tepa bamo ongompa wa wa iin, mani tomaa tepa wi tapa toki impa, tepa nani nangi too impa, aye nani diki diki mii impa: Daguenkawe, Tepa aye wadani. Anomai nangi inani tomeñomo kewenani tome mani adokanke angantapa: “Tementa Nenquihui angantapa: Tapa keki iñomo impa wee kete kewengi beye wiwa kedani ate aye anomai oinga tenongi ante impa, ñowo iñomo toma wado impa kemonipa oinga beyenke ante aye anomai godonte engi ante, wedenke ganka tapa tomonipa ¿Kinante? Ñowo iñomo wiwa nenamai imonipa monikabo o wadani tono”. Ñowoponi iñomo tapa todamami inanipa wen tapa bai, ñowo nani tapa too iñomo impa wedenke gita godonte engi ate aye anomai tomenani nengi ante mani ante aninketapa nenanipa tomenani dodani onko wodonte, nenanipa kowe eibe iñomo wodonte bogima gote epaa teñate ingimpa ante gonga nani tano bogima, anmai ante aninke nangi inga “Mincaye Enqueri angantapa: Monito weneyede iñomo tapa nentamonipa yegapa goti wigate kowe wainga inguimpa ante tenonte wengi beye ante aye oinga tenongi ante anomai ante goti wigate nentamonipa kowe wainga nenkete ante”.Item Elaboración y uso de la corona waodani en la Comunidad de Damointado(Universidad de Cuenca, 2014-11-11) Coba Yeti, Baihua Moisés; Orengo Boyotay, Oyohua Patricio; Nenquihui Nihua, Ricardo InihuaNani Waodani keweñomo okabogata beye mani waemo bakimpa ante tome okabogata yekene nangi inani enkadanipa anobbay aweneidi, weene yede enkadanitapa ongiñenani aye onkiyenani, tome anobay neenpa kiini beye in ante. Mani endadanipa eemeno, eñake goyede, anobay waa akedaninpa ante waa kiwingi beye aye engi ante tenonkete ante keyede. Ñowodepodani yekene wodo wiin ponente badanipa tome okamogata enkaki, aye doobe oda kete madanipa pankadaniya, mani beye nangi kekimoni naeme eñente bakinani ante, wiin kemo ante tomañomo dee bapoke kemonpa mono memeydi kegainkoo. Godomenke kekimoni tomenani enkakinani ante, manomai kemo ante dogomenke mee neente kiwigimoni mono memeydi nani kegaino, tomemo ponemamo kete wadani inanite odomomo eñente bakinani waemo kewigi ante.
